کمدی تراژدی هفته، شش

سودآورترین شغل بعد از اختلاس

زغال لیموی جهرم

قلیان‌کش‌ها خیلی خوب می‌‌دانند زغال لیمو چیست. زغال لیموشیرین این روزها برایش خودش یک برند است. بهترین برند زغال کشور و خاورمیانه و حتی جهان. بی‌اغراق زغالی که در استان فارس و شهر جهرم تولید می‌شود بهترین زغال است. بدون دود و جرقه است. خوب و آرام می‌سوزد و سردرد نمی‌آورد. این گزارش درباره کوره‌های سنتی اطراف جهرم است. شغلی پردرآمد و یک صنعت بزرگ. صنعتی با سود بالا، حتی بالاتر از کارخانه‌های فولاد اصفهان و سدهای خوزستان و نمایشگاه‌های اتومبیل تهران.

زغال در ایران به سه روش تهیه می‌شود. یکی روش مکانیزه است که درصد کمی از تولید زغال را دربرمی‌گیرد. مهم‌ترین دلیلش هم این است که بازار و مشتری زغالی را که به روش صنعتی تولید می‌شود، نمی‌پسندد. روش دوم روش چاه است. همان روشی که در اطراف تهران، ساوه و قم انجام می‌شود. مهم‌ترین مشکل این روش ترک خوردن زغال است. چیزی که مشتری نمی‌پسندد. روش سوم که روش جهرم است روشی کاملا سنتی و ویژه است. برای خوب دانستن این روش به جهرم رفتیم و به کارخانه آقای خ سر زدیم. آقای خ که نخواست نامش فاش شود ۲۰ سال است که در کار تولید زغال لیمو است. کارخانه‌‌ بزرگی دارد. ایشان هم روش درست کردن زغال لیمو را به من آموخت و هم صادقانه درباره سود این کار صحبت کرد.

در روش جهرم گودال کنده می‌شود. گودالی در زمین کنده می‌شود به عرض ۵۰ سانت و طول 10 متر. بعد چوب‌ها را در آن گودال می‌خوابانند و روی آن را با شَلتوک می‌پوشانند. بعد شلتوک را آتش می‌زنند. شلتوک آرام‌آرام می‌سوزد و کم‌کم آتش به چوب‌ها می‌رسد. آقای خ می‌گوید ما هر بار ۵ تُن درخت می‌خوابانیم و ۱۵ تا ۲۰ روز طول می‌کشد تا همه‌اش به زغال تبدیل شود. آنها کم‌کم از رو، چوب‌های آتش گرفته را درمی‌آورند در حلب پنیر می‌اندازند و حلب را در خاک برمی‌گردانند. این طوری چوب خفه می‌کند و تبدیل به زغال می‌شود. آقای خ می‌گوید اغلب شلتوک هست و شلتوک را هم از خود استان تهیه می‌‌کنیم ولی به جای شلتوک می‌شود از کود حیوانی هم استفاده کرد. آقای خ ماهانه ۱۰ تُن چوب می‌خواباند و نزدیک به ۴ تن شلتوک می‌سوزاند.

می‌پرسم این همه درخت را از کجا می‌آورد. می‌گوید: باغ‌داران درخت‌های هفت سال به بالا را که پیر شده‌اند به ما می‌فروشند. گاهی هم به دلیل کم‌آبی درخت‌ها خشک می‌شود و ما می‌خریم. گاهی هم باغ‌داران درخت می‌کارند و نژاد درخت خوب نیست و مجبورند آن را قطع کنند. آنها را هم می‌‌خریم. البته سود میوه درخت به اندازه زغال نیست ولی سود زغال هم خوب است. به گفته آقای خ بیش از پنج هزارنفر در جهرم و اطرف آن در کار تولید زغال لیمو هستند.

آقای خ می‌گوید: گاهی درخت کُنار، توت و یا بلوط هم می‌سوزانیم اما اغلب لیموشیرین است. آقای خ می‌گوید: یک تُن چوب را ۵۰۰ هزارتومان می‌خریم. یک تُن چوب ۲۰۰ کیلو زغال می‌دهد که آن را عمده کیلویی ۷ هزارتومان می‌فروشیم که در تهران دوبرابر می‌فروشند. ساده‌اس این است که اگر ۵ میلیون تومان چوب بدهم یک میلیون تومان خرج شلتوکش می‌شود و سود فروشش نزدیک به ۲۰ میلیون تومان است.

زغال لیمو را به دو شکل عرضه می‌کنند. قلم و سکه. آقای خ می‌گوید بازار زغال همیشه خوب بوده است. یعنی در سال‌های گذشته اصلا بازار زغال افت نداشته است. حتی وقتی مردم بیشتر در مضیقه هستند بیشتر به زغال نیاز دارند. به هر حال آدم وقتی حرص بخورد نیاز دارد یک چیزی بکشد بلکه آرام بشود. البته این گفته آقای خ را تایید نمی‌کنیم که برای آرام شدن باید چیزی کشید و فقط نفس عمیق کشیدن را تایید می‌کنیم. تا می‌توانید نفس عمیق بکشید.

از چلچراغ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *