ویژگی‌های یک نسل رادیویی رو به انقراض

دو روز پیش «حسن لشکری» مدیر تولید و پخش رادیو تهران تودیع شد. بعد از سی سال خدمت در رادیو. لشکری از نسلی بود که در اوایل دهه‌ي شست به رادیو آمدند. این نسل یعنی کسانی که از پیروزی انقلاب تا میانه‌ي دهه‌ی شست وارد رادیو شده بودند حالا روزهای آخر خدمت‌شان را می‌گذرانند و اغلب پست‌های مدیریتی دارند. بعد از آنها کسانی در رادیو مدیر شدند که در دهه‌ي هفتاد وارد سازمان صدا و سیما شده‌اند. رفتن «حسن لشکری» برای برنامه‌سازان رادیو تهران ضربه‌ي روحی بزرگی بود. دست کم همه گمان می‌کردیم ایشان تا آخر امسال بمانند و تمدید بشوند اما در حالی که بسیاری در رادیو هستند که سال‌های متمادی تمدید می‌شوند و آب از آب تکان نمی‌خورد «حسن لشکری» را تمدید نکردند و ایشان رفت.
اما این نسل که بازماندگانش روزهای پایانی خدمت را طی می‌کنند ویژگی‌های دارند که آن ویژگی‌ها باعث می‌شود رفتن‌شان از مجموعه‌ی رادیو برای برنامه‌سازان گران تمام بشود. مدیرانی که در دهه‌ی شست وارد سازمان شده‌اند تفاوت‌های عمده‌ای با دیگران دارند. این نوشته البته در ذم مدیران نسل دهه‌ی هفتاد نیست بلکه فقط در مدح نسلی است که در دوران طلایی رادیو در ایران یعنی دوران جنگ وارد رادیو شده‌اند و ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. شاید این نوشته پاسخی باشد برای گریه‌های مراسم تودیع «حسن لشکری» و بغضی که در گلوی اغلب حاضران در جلسه بود. من در چند مورد ویژگی‌ این نسل را برمی‌شمارم:
1-    بیشتر مدیران نسل دهه‌ی شست کار رادیو را با برنامه‌سازی و از پایین‌ترین رتبه‌ي شغلی شروع کرده‌اند. یعنی از ادیتوری و هماهنگی و ارتباطات به سردبیری و تهیه‌کنندگی رسیده‌اند، پس مشکلات کار را می‌دانند و حرف برنامه‌ساز جماعت را می‌فهمند. زیاد در کار برنامه‌ساز دخالت نمی‌کنند. فرت و فرت به پخش زنگ نمی‌زنند و تابع سلسله مراتب سازمانی هستند. در روش مدیریت این مدیران مدیران گروه از قدرت زیادی برخوردار هستند و مدیر شبکه به هیچ وجه مدیر گروه را دور نمی‌زند و از قدرت او کم نمی‌کند. برنامه‌ساز هم نیازی به ارتباط با مدیر شبکه ندارد. خود من یک سال و نیم در شبکه‌‌ای کار می‌کردم و بعد از یک سال و نیم مدیر شبکه‌ام را دیدم، آن هم در تلویزیون. این نسل وقتی به سمت مدیریتی می‌رسد نیازی به آشنایی با رادیو ندارد و به خوبی از عهده‌ي مسایل مالی و پشتیبانی عوامل‌اش برمی‌آید. این نسل البته بسیار سخت‌گیر است ولی نگاه آماری به مجموعه‌ی تحت امرش ندارد. از نظر فرمی دیده ساده‌ای به رادیو دارند و از نظر محتوایی هم زیاد اهل فدا کردن فرم نیستند. کلا نسلی متعادل و منطقی‌اند.
2-    این نسل اغلب درس مدیریت نخوانده‌اند و کاری که انجام می‌دهند از سر تجربه است و گاه ذاتی. این آدم‌ها به طرز عجیبی ذاتا مدیر هستند. این مدیریت ذاتی آنها هم برمی‌گردد به تجربه‌هایی که در سال‌های سخت جنگ در مثلا «رادیو جبهه» داشته‌اند. این نسل هم مدیریت هیئتی را خوب بلد است و هم خوب بلد است که از نیروهای تخصصی در جای مناسب استفاده کند. کادرسازی یکی از تخصص‌های این نسل است که بنده در چند مورد شاهد آن بوده‌ام.
3-    در نوع مدیریت این نسل افراد برنامه‌ساز از بیشترین استقلال کاری برخوردارند و در مدیریت این نسل است که مدیران گروه به هیچ وجه خودشان کار برنامه‌سازی نمی‌کنند و دخالت سلیقه‌ای در کار برنامه‌ساز ندارند.
4-    صداقت یکی از ویژگی‌های مهم این نسل است. اینها حتا اگر صادق هم نباشند به هیچ وجه آدم‌های پیچیده‌ای نیستند یا کمتر هستند.
5-    رفاقت این نسل با گروه برنامه‌ساز یکی دیگر از ویژگی‌های آنهاست. حس هم‌دلی و هم‌کاری در شبکه‌ی تحت مدیریت اینان در بالاترین درجه‌ قرار دارد.
6-    در نود و نه درصد موارد به گفته‌های این نسل می‌توان اعتماد کرد.
7-    من با بسیاری از مدیران این نسل کار کرده‌ام در یک کلام میانه‌روی ایشان مثال‌ زدنی است. اینها نه از این ور بام و نه از آن ور بام می‌افتند. کار کردن در فضای دهه‌ي شست اینها را متعادل بار آورده است. اهل زیر و زبر کردن کنداکتور نیستند و به محض رسیدن به پست جدید همه چیز را به هم نمی‌ریزند. آرام‌آرام حرکت می‌کنند.
8-    این نسل پرخاطره‌ترین نسل رادیو است اما خاطرات و تجربه‌هایش را توی سر دیگران نمی‌زند و منم منم نمی‌کند. البته تشر زدشان خوب است ولی دایم در حال برگزاری کلاس درس برای برنامه‌سازان نیستند. بیشتر سعی می‌کنند فضا را برای کار کردن برنامه‌ساز فراهم کنند تا او کارش را بکند. یعنی عمده کارشان فراهم کردن فضاست و نظارت را بر برنامه نه به صورت دستوری صرف بلکه به صورت مشورتی انجام می‌دهند. در ریز برنامه دخالت نمی‌کنند و برنامه‌های گروه‌شان همه شکل هم نیست.

این موارد را از سر تجربه و کار کردن با تعداد زیادی از این نسل نوشتم. قطعا و حتما این نسل در کنار خوبی‌ها موارد قابل نقدی هم دارد اما گمان می‌کنم کاستی‌های کارشان در مقابل خوبی‌شان به چشم نیاید. بعد از این نسل، نسلی که در دهه‌ی هفتاد وارد رادیو شده‌اند مدیر شبکه خواهند شد و برخی اکنون شده‌اند. تاریخ درباره‌ی ایشان قضاوت خواهد کرد.

7 دیدگاه برای “ویژگی‌های یک نسل رادیویی رو به انقراض”

  1. سلام
    به شدت می فهمم بند بند این متن را
    و به شدت امیدوارم قدر چنین افرادی را بدانیم و بدانند .
    تاریخ قضاوت خواهد کرد خیلی چیزها را بی شک؛ اما چیزی که تا آن زمان رخ می دهد به گمانم چندان دلنشین نخواهد بود …

  2. خیلی حس خوبی داشتم از خوندن این نوشته…باتمام وجود درک کردم…یه نسلی هم الان تو رادیو هستن که تازه واردن ، سابقشون به دو سال هم نمیرسه…ولی یه جوری قیافه میگیرن و ریز میبیننت …که انگار هم نسلای امیر نوری هستن..انگار سخته واسشون با تو کار کنن و یا حتی بهت کار یاد بدن…جواب سلامتم رو به دیوار میدن

  3. آقای ساکی ، دوست خوب و عزیز سلام

    سایت و وبلاگ کاریکلماتورهای تلخ و شیرین ، گاهی ملس بروز شد.
    احتراما شما را به خواندن کاریکلماتورهایم در محفل ادبی طنز «در حلقه ی رندان» (اردیبهشت نود و یک) دعوت می نمایم ، منتظر نظر سازنده ی شما هستم.

    مخلص شما حسین ناژفر [گل]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *